Ashwagandha a Testosteron u Mężczyzn: Co Mówią Badania Kliniczne?

Przewodnik

Szybki test · 2 pytania

Który suplement jest dla Ciebie?

Odpowiedz na dwa pytania, a pokażemy Ci opcję najlepiej dopasowaną do Twojego celu.

1. Jaki jest Twój główny cel?
2. Co jest dla Ciebie najważniejsze?
2. Co jest dla Ciebie najważniejsze?
2. Co jest dla Ciebie najważniejsze?
2. Co jest dla Ciebie najważniejsze?

Nasza rekomendacja według celu

Nasza rekomendacja

Testosteron i energia

Opakowanie Testosil

Testosil

Formuła Leading Edge Health z kwasem D-asparaginowym, ashwagandhą KSM-66, kozieradką i cynkiem, opracowana, by wspierać prawidłowy poziom testosteronu.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Testosteron i energia

Opakowanie Provacyl

Provacyl

Dla mężczyzn po 40. roku życia z objawami andropauzy. Producent nie podaje ilości składników.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Testosteron i energia

TestRX

Formuła oparta na ZMA (cynk, magnez i witamina B6) z kozieradką, dla mężczyzn, którzy trenują i dbają o regenerację.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Sprawność seksualna

Opakowanie VigRX Plus

VigRX Plus

Jeden z najbardziej znanych suplementów na erekcję, przyjmowany codziennie. Producent nie podaje ilości poszczególnych składników.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Sprawność seksualna

Opakowanie ProSolution Plus

ProSolution Plus

Ajurwedyjska formuła ukierunkowana na kontrolę wytrysku i dłuższy stosunek.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Sprawność seksualna

Performer 8

Formuła z ashwagandhą KSM-66, L-argininą i kofeiną, ze wszystkimi ilościami podanymi na etykiecie.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Sprawność seksualna

Opakowanie VigRX Oil

VigRX Oil

Olejek o działaniu miejscowym, stosowany przed stosunkiem, bez kapsułek.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Nasienie i płodność

Opakowanie Semenax

Semenax

Formuła z L-karnityną, L-argininą, L-lizyną i cynkiem, ukierunkowana na objętość wytrysku.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Nasienie i płodność

Volume Pills

Ziołowa formuła ukierunkowana na objętość nasienia. Producent nie podaje ilości składników.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Anti-aging i HGH

Opakowanie GenF20 Plus

GenF20 Plus

Stymulator HGH w tabletkach, opracowany, by wspierać naturalną produkcję hormonu wzrostu.

Przeczytaj naszą recenzję →

Nasza rekomendacja

Anti-aging i HGH

Opakowanie Provacyl

Provacyl

Dla mężczyzn po 40. roku życia z objawami andropauzy. Producent nie podaje ilości składników.

Przeczytaj naszą recenzję →

Ogólne wskazówki, nie porada lekarska. Skonsultuj się z lekarzem, jeśli chorujesz przewlekle lub przyjmujesz leki.

Tak, ashwagandha podnosi testosteron u mężczyzn, ale wyraźnie mniej, niż obiecuje wiele etykiet. Najczęściej cytowane badanie objęło 57 mężczyzn, których obserwowano przez osiem tygodni programu treningu siłowego. Grupa przyjmująca codziennie 600 mg ekstraktu KSM-66 zyskała średnio 96,2 ng/dl testosteronu, grupa placebo 18,0 ng/dl.

Efekt jest realny i mierzalny, a w badaniach podających wynik procentowo wynosi około 15 do 17 procent. Do terapii hormonalnej mu daleko, a kto startuje z wysokiego poziomu, często zyskuje niewiele.

Ta analiza opiera się na opublikowanych badaniach ekstraktu z korzenia Withania somnifera, nie na osobistym stosowaniu. Dowiesz się, co naprawdę zmierzyło każde badanie, jakie dawki przetestowano, dlaczego KSM-66 i Sensoril nie są zamienne i co zawierają suplementy testosteronu, które reklamują się ashwagandhą.

Mężczyzna około czterdziestki ze szklanką wody w jasnej kuchni
Ashwagandha nie zastąpi dobrych nawyków: snu, odżywiania i treningu.

Czym jest ashwagandha i skąd jej związek z testosteronem?

Ashwagandha (Withania somnifera), nazywana też witanią ospałą lub żeń-szeniem indyjskim, to krzew z rodziny psiankowatych. Jej korzeń od stuleci stosuje się w medycynie ajurwedyjskiej. Za główne związki czynne uważa się witanolidy, steroidowe laktony, według których standaryzuje się ekstrakty dostępne w sprzedaży.

Roślina należy do adaptogenów, czyli roślin, które mają łagodzić reakcję organizmu na stres. Właśnie tu leży najbardziej prawdopodobna droga do testosteronu.

Ta droga jest pośrednia. Przewlekle podwyższony kortyzol hamuje oś, która wysyła do jąder sygnał do produkcji testosteronu.

W badaniu Chandrasekhara (2012), obejmującym 64 dorosłych z przewlekłym stresem, kortyzol w surowicy w grupie przyjmującej przez 60 dni 600 mg KSM-66 dziennie spadł o około 28 procent, wyraźnie bardziej niż w grupie placebo. Słabszy hamulec to więcej miejsca dla osi androgennej.

Jak ten mechanizm przebiega krok po kroku i jak rozpoznać przewlekły stres, opisujemy w przewodniku kortyzol a testosteron u mężczyzn.

Druga hipoteza opiera się głównie na badaniach mężczyzn niepłodnych: działaniu antyoksydacyjnym w tkance jąder i wzroście LH, hormonu przysadki, który uruchamia produkcję testosteronu. Danych z badań na ludziach dotyczących tej drogi jest mniej.

Co zmierzyły badania kliniczne na mężczyznach

Niemal wszystkie użyteczne dowody pochodzą z czterech badań, a każde odpowiada na inne pytanie. Czytając je razem, nie zatrzymasz się na nagłówku.

BadanieUczestnicyEkstrakt i dawka dziennaCzas trwaniaWynik hormonalny
Wankhede 201557 mężczyzn, 18 do 50 lat, trenujących siłowoKSM-66, 600 mg (grupa aktywna)8 tygodniTestosteron +96,2 ng/dl (placebo +18,0)
Lopresti 2019Mężczyźni z nadwagą, 40 do 70 lat, z łagodnym zmęczeniemEkstrakt z 21 mg glikozydów witanolidowych8 tygodni, układ naprzemiennyTestosteron +14,7 % i DHEA-S +18 % względem placebo
Ambiye 201346 mężczyzn z oligospermiąKSM-66, 675 mg90 dniTestosteron +17 %; liczba plemników +167 %
Ahmad 201075 mężczyzn niepłodnych i 75 płodnychProszek z korzenia, 5 g3 miesiąceWzrost testosteronu i LH; spadek FSH i prolaktyny

Badanie Wankhede jest cytowane najczęściej i słusznie: randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo. Uczestnicy realizowali jednak nadzorowany trening siłowy. Wynik opisuje więc ashwagandhę plus ławkę do wyciskania, a nie samą ashwagandhę.

W tym samym badaniu grupa KSM-66 bardziej poprawiła wynik w wyciskaniu na ławce (46,0 kg wobec 26,4 kg) i straciła więcej tkanki tłuszczowej niż grupa placebo.

Dla mężczyzn po czterdziestce najwięcej mówi praca Lopresti. Przy innym ekstrakcie (Shoden, z liści i korzenia) i bez programu treningowego testosteron w ślinie wzrósł o 14,7 procent bardziej niż przy placebo. W ocenie zmęczenia i witalności seksualnej grupa aktywna nie odróżniła się natomiast wyraźnie od placebo.

Ambiye i Ahmad badali mężczyzn niepłodnych, którzy już na starcie mieli zaburzenia hormonalne. Ich liczby robią największe wrażenie, a zarazem najsłabiej przekładają się na zdrowego 35-latka.

Dlaczego jedni mężczyźni reagują mocniej niż inni

Najwięcej zależy od punktu wyjścia. Czterdziestopięciolatek z wynikiem 350 ng/dl i dwoma latami presji w pracy ma znacznie więcej miejsca na wzrost niż 28-letni sportowiec z 700 ng/dl, który co noc śpi osiem godzin.

Wymienione badania nie rozbiły wyników według wyjściowego poziomu testosteronu. Ta interpretacja jest więc wnioskiem, a nie potwierdzonym ustaleniem. Pasuje jednak do tego, że najwyraźniejsze efekty wystąpiły u mężczyzn niepłodnych lub zestresowanych.

Próby są małe: żadne z czterech badań nie miało więcej niż 75 uczestników w grupie. Kilka badań KSM-66 wspierał ponadto producent ekstraktu. Nie czyni to danych bezwartościowymi, ale uzasadnia czekanie na niezależne powtórzenia, zanim uzna się efekt za pewny.

KSM-66 czy Sensoril: dwa ekstrakty, dwa profile

Suszone korzenie ashwagandhy i sproszkowany korzeń w ceramicznej misce na stole
Ekstrakt pochodzi z korzenia Withania somnifera; KSM-66 i Sensoril to dwie jego standaryzowane formy.

Samo słowo „ashwagandha” na etykiecie mówi niewiele. Liczy się to, z której części rośliny pochodzi ekstrakt, jak go standaryzowano i czy istnieją badania na ludziach z tym konkretnym ekstraktem.

KSM-66 to czysty ekstrakt z korzenia, standaryzowany na 5 procent witanolidów. Stosowali go Wankhede, Ambiye i Chandrasekhar, więc niemal wszystkie dane o testosteronie u zdrowych mężczyzn dotyczą właśnie jego.

Sensoril łączy korzeń z liśćmi, a zawartość witanolidów sięga około 10 procent. Badania nad nim dotyczą głównie stresu, lęku i snu, bezpośrednich danych o testosteronie prawie nie ma.

Praktyczny wniosek jest prosty. Jeśli celujesz w testosteron, produkt z KSM-66 w dawce zbliżonej do badań najbliżej odpowiada temu, co przebadano. Jeśli Twoim prawdziwym problemem są stres i sen, Sensoril ma więcej sensu.

Ten ekstrakt wykorzystuje CortiSync, z 300 mg Sensoril w porcji dziennej, w połączeniu z L-teaniną, różeńcem górskim, melisą i tulsi. To formuła na kortyzol, nie na testosteron.

Ekstrakt z badania Lopresti (Shoden) to trzeci przypadek, z glikozydami witanolidowymi z liści i korzenia. Jego wyników nie można dodawać do wyników KSM-66, jakby chodziło o ten sam produkt.

Dawkowanie ashwagandhy na testosteron u mężczyzn

Badania mieszczą się w przedziale od 300 do 675 mg standaryzowanego ekstraktu dziennie, prawie zawsze w dwóch porcjach i przez 8 do 12 tygodni. Punktem odniesienia dla testosteronu pozostaje dzienna dawka 600 mg KSM-66 z badania Wankhede.

Owe 5 g u Ahmada dotyczy nieekstrahowanego proszku z korzenia, czyli innej kategorii. Wielu producentów przelicza swoje ekstrakty na „gramy ekwiwalentu korzenia”. Większa liczba nic nie mówi o skuteczności.

Przyjmowanie z posiłkiem zmniejsza dolegliwości żołądkowe, najczęstsze działanie niepożądane. Ponieważ niektórzy mężczyźni robią się po niej senni, rozsądnie jest brać główną porcję do kolacji.

Przed upływem 4 tygodni niczego nie oczekuj. Zmiany hormonalne mierzono po 8 tygodniach lub później. Brakuje wiarygodnych danych o stosowaniu dłuższym niż 3 miesiące, dlatego przerwy między kuracjami to kwestia ostrożności, choć żadne badanie tego nie testowało.

Ashwagandha a płodność mężczyzn

Tu literatura pokazuje swoje najwyższe liczby. U 46 mężczyzn z oligospermią z badania Ambiye (2013) koncentracja plemników w grupie przyjmującej 675 mg KSM-66 dziennie przez 90 dni wzrosła z 9,59 do 25,61 miliona na mililitr. Objętość ejakulatu zwiększyła się o 53 procent, a ruchliwość o 57 procent.

Ahmad (2010) porównał 75 mężczyzn niepłodnych z 75 płodnymi. Po trzech miesiącach przyjmowania 5 g proszku z korzenia dziennie u mężczyzn niepłodnych poprawiły się liczba i ruchliwość plemników, wzrosły testosteron i LH, a markery stresu oksydacyjnego w plazmie nasienia spadły.

Dwa uczciwe zastrzeżenia: Ambiye było badaniem pilotażowym, a żadna z tych prac nie miała za główny punkt końcowy odsetka ciąż, choć dla pary liczy się tylko on.

Jeśli na pierwszym miejscu stoi płodność, nasz przewodnik ruchliwość plemników: jak poprawić omawia podejścia skierowane na jakość nasienia, a nie na testosteron.

Działania niepożądane ashwagandhy

W ciągu 8 do 12 tygodni trwania badań ashwagandha jest dobrze tolerowana. Dolegliwości żołądkowe, luźne stolce, senność i sporadyczne bóle głowy stanowią większość zgłoszeń, z podobną częstością jak przy placebo.

Poważne ryzyko jest rzadkie, ale udokumentowane. Björnsson i współpracownicy (2020) opisali pięć przypadków uszkodzenia wątroby przypisanych ashwagandzie, z Islandii i z amerykańskiej sieci DILIN. Żółtaczka i świąd pojawiały się od 2 do 12 tygodni po rozpoczęciu, a u czterech pacjentów wyniki wątrobowe wróciły do normy w ciągu 1 do 5 miesięcy.

Ciemny mocz, zażółcona skóra albo niewyjaśniony świąd całego ciała: odstaw preparat i zbadaj próby wątrobowe.

Mniej znany jest wpływ na tarczycę, bo roślina może podnosić poziom hormonów tarczycy. Przy prawidłowo pracującej tarczycy rzadko stanowi to problem, ale przy nadczynności lub w trakcie przyjmowania lewotyroksyny równowaga może się zachwiać.

Przeciwwskazania: kto powinien unikać ashwagandhy

Mężczyzna około 45 lat rozmawia z lekarzem w jasnym gabinecie
Jeśli przyjmujesz leki na tarczycę, uspokajające lub immunosupresyjne, najpierw porozmawiaj z lekarzem.

Gdy w grę wchodzi choroba lub lek, profil ryzyka zmienia się zasadniczo. W tych sytuacjach nie zaczynaj na własną rękę:

W ciąży i podczas karmienia piersią ashwagandha również jest przeciwwskazana. Ma to znaczenie, jeśli opakowanie stoi we wspólnej szafce.

A jeśli do ashwagandhy doprowadziło Cię wyraźne zmęczenie, słabnące libido lub brak porannych erekcji, zacznij od badania krwi: testosteron całkowity i wolny, SHBG, LH oraz hormony tarczycy. Nasz przewodnik andropauza u mężczyzn: objawy i leczenie pomoże Ci ocenić, które wyniki wymagają lekarza, a nie suplementu.

Sama ashwagandha czy booster testosteronu

Kupno ashwagandhy jako osobnego suplementu i kupno boostera, który ją zawiera, to dwie różne decyzje. Wiele boosterów eksponuje ją na opakowaniu, ale dawkuje daleko poniżej badań, a inne nie zawierają jej wcale.

ProduktZawiera ashwagandhę?Ilość według etykietyW porównaniu z 600 mg u Wankhede
TestosilTak, KSM-66300 mg (etykieta przyrównuje to do 3600 mg korzenia)Połowa dawki z badania
Performer 8Tak, KSM-66750 mgPowyżej dawki z badania
CortiSyncTak, Sensoril300 mgInny ekstrakt, nastawiony na stres
TestodrenNieWyłącznie 500 mg Furosap (ekstrakt z kozieradki)Nie dotyczy
TestRXNieKwas D-asparaginowy, kozieradka, cynk, magnez i witamina DNie dotyczy

Testosil stawia na KSM-66, najlepiej przebadany ekstrakt, ale w ilości 300 mg: dokładnie połowie tego, co przyjmowali mężczyźni u Wankhede. Formuła łączy go z 2000 mg kwasu D-asparaginowego i innymi składnikami, z których żaden nie ma tak solidnych podstaw jak sam KSM-66.

Performer 8 jest w tym zestawieniu jedynym produktem powyżej dawki referencyjnej, z 750 mg KSM-66. Jest nastawiony na sprawność seksualną, a każda porcja dzienna dostarcza też 200 mg kofeiny, co warto wziąć pod uwagę, jeśli pijesz kawę lub źle sypiasz.

Testodren idzie inną drogą: jedna kapsułka i 500 mg Furosap, ekstraktu z nasion kozieradki. Nasza analiza TestRX opisuje formułę z kwasem D-asparaginowym, kozieradką, cynkiem, magnezem i witaminą D bez ashwagandhy, co przydaje się, jeśli chcesz jej unikać z któregoś z powyższych powodów.

Możemy otrzymać prowizję, jeśli kupisz przez nasze linki, bez dodatkowych kosztów dla Ciebie. Nie zmienia to naszej analizy.

Znalezienie KSM-66 w formule na testosteron, która podaje każdy miligram, nie jest oczywiste: większość marek ukrywa ilości za mieszankami własnymi. Testosil podaje na etykiecie swoje 300 mg KSM-66, choć to mniej niż dawka z badań. Sprawdź aktualną cenę na oficjalnej stronie.

Zobacz Testosil na oficjalnej stronie →

Na co zwrócić uwagę przy wyborze suplementu z ashwagandhą

Przed zakupem cztery punkty kontrolne oddzielają poważny produkt od samego marketingu:

Najwyraźniejszym sygnałem ostrzegawczym jest obietnica podwojenia testosteronu albo zastąpienia leczenia. Żadne badanie ashwagandhy nie wspiera niczego w tym kierunku.

Nasze zestawienie najlepszych naturalnych boosterów testosteronu stosuje te same kryteria, formuła po formule.

Ashwagandha, sen i trening siłowy: w jakiej kolejności?

Jedyne badanie z wyraźnym efektem na testosteron u zdrowych mężczyzn łączyło ashwagandhę z treningiem siłowym. Kto pomija trening, skreśla połowę protokołu, który zadziałał.

Jeszcze więcej waży sen. Tydzień snu krótszego niż pięć godzin na dobę obniża dzienny testosteron u młodych mężczyzn o 10 do 15 procent, a żaden adaptogen nie wyrówna tego deficytu. Liczby znajdziesz w naszym przewodniku sen a testosteron u mężczyzn.

Sensowna kolejność to 7 do 8 godzin snu, 3 do 4 treningi siłowe w tygodniu, wystarczająco białka i mało alkoholu, a dopiero potem standaryzowany ekstrakt przez 8 do 12 tygodni. Jeśli podejrzewasz, że Twój problem sięga głębiej, sprawdź, jakie są objawy niskiego testosteronu i kiedy trzeba z nimi iść do lekarza.

Krok, który pomija prawie każdy, to pomiar. Bez wartości wyjściowej testosteronu całkowitego i drugiego wyniku po 10 do 12 tygodniach, za każdym razem pobranego o tej samej porannej godzinie, nie da się stwierdzić, czy ekstrakt coś u Ciebie zmienił.

Czytaj dalej na tej stronie

Najczęściej zadawane pytania

Ile mg ashwagandhy powinienem brać dziennie na testosteron?

Badania, w których mierzono testosteron, stosowały od 300 do 675 mg standaryzowanego ekstraktu dziennie. W referencyjnym badaniu Wankhede (2015) grupa ashwagandhy przyjmowała 600 mg KSM-66 w dwóch porcjach przez 8 tygodni.

Poniżej 300 mg dziennie brak danych o jakimkolwiek efekcie hormonalnym. Nieekstrahowany proszek z korzenia to inny produkt: Ahmad (2010) podawał go w ilości 5 g dziennie.

Jak długo ashwagandha działa, zanim zobaczysz wyniki?

W badaniach na zdrowych mężczyznach zmiany mierzono po 8 tygodniach, a w badaniach nad płodnością po 90 dniach. Przed upływem 4 tygodni nie należy oczekiwać niczego mierzalnego.

Jeśli badanie krwi po 12 tygodniach nie pokazuje różnicy względem wartości wyjściowej, rozsądnie jest uznać, że u Ciebie ekstrakt nie działa.

Czy ashwagandha może zastąpić suplementy testosteronu?

Nie są to rzeczy równoważne ani wzajemnie się wykluczające. Ashwagandha to pojedynczy składnik o umiarkowanym efekcie, około 15 do 17 procent w badaniach, które podają go procentowo. Boostery testosteronu to formuły, które czasem ją zawierają, a czasem nie.

Testosil zawiera 300 mg KSM-66, Performer 8 zawiera 750 mg, a Testodren i TestRX nie zawierają jej wcale. Żaden z nich nie zastępuje przepisanej przez lekarza terapii hormonalnej przy hipogonadyzmie.

Jaka jest różnica między KSM-66 a Sensoril?

KSM-66 to czysty ekstrakt z korzenia, standaryzowany na 5 procent witanolidów, i to na nim przeprowadzono większość badań nad testosteronem i płodnością mężczyzn. Sensoril łączy korzeń z liśćmi, ma wyższą zawartość witanolidów i badano go głównie pod kątem stresu i snu.

Jeśli zależy Ci na testosteronie, dostępne dane przemawiają raczej za KSM-66.

Czy ashwagandha jest bezpieczna dla wszystkich mężczyzn?

Nie. Zdrowi mężczyźni dobrze ją tolerują przez 8 do 12 tygodni, a najczęstsze dolegliwości to problemy żołądkowo-jelitowe i senność. Opisano jednak przypadki uszkodzenia wątroby, a roślina może zmieniać pracę tarczycy.

Skonsultuj się z lekarzem przed rozpoczęciem, jeśli masz chorobę wątroby, tarczycy, chorobę autoimmunologiczną lub raka prostaty albo przyjmujesz leki uspokajające, przeciwdepresyjne, przeciwcukrzycowe lub immunosupresyjne.

Jeśli szukasz najwyższej dawki KSM-66 wśród formuł, które przeanalizowaliśmy, wybór jest niewielki: większość zostaje poniżej 600 mg z badań. Performer 8 podaje 750 mg KSM-66 w porcji dziennej, w formule nastawionej na sprawność seksualną. Sprawdź aktualną cenę na oficjalnej stronie.

Zobacz Performer 8 na oficjalnej stronie →

Źródła

Podobne artykuły

R

Redakcja serwisu Suplementy Męskie
Redakcja specjalizująca się w zdrowiu mężczyzn i suplementacji